Gdy przestaje działać radio, oświetlenie albo wycieraczki, pierwszym miejscem kontroli powinna być skrzynka bezpieczników. Sprawdzenie bezpiecznika samochodowego sprowadza się do oceny, czy jego topik tworzy ciągły obwód. Najszybciej zrobisz to wzrokowo, a w razie wątpliwości – multimetrem ustawionym na test ciągłości.
Gdzie znajduje się skrzynka bezpieczników?
Dokładne położenie zależy od modelu samochodu. Najczęściej skrzynki szuka się w jednym z tych miejsc:
- pod deską rozdzielczą, często przy kolumnie kierownicy lub po lewej stronie kolan kierowcy,
- w kabinie pasażerskiej, w okolicach schowka,
- pod maską, w plastikowej obudowie z pokrywą,
- w bocznej części deski rozdzielczej, za zdejmowaną osłoną.
Najpewniejszą wskazówką pozostaje instrukcja obsługi pojazdu. Zwykle znajduje się w niej także schemat przypisujący konkretny bezpiecznik do radia, świateł, wycieraczek lub innego obwodu.
Jaką metodę sprawdzania wybrać?
Przezroczysty bezpiecznik można najpierw obejrzeć bez użycia przyrządów. Jeśli obudowa jest nieprzezroczysta albo uszkodzenie nie jest widoczne, lepszy będzie multimetr z funkcją ciągłości obwodu, często oznaczoną symbolem głośnika lub diody.
| Metoda | Wymagany sprzęt | Najważniejsza zaleta |
|---|---|---|
| Wizualna | Brak dodatkowych narzędzi, ewentualnie chwytak do bezpieczników | Najszybsza przy przezroczystej obudowie |
| Multimetr | Multimetr z funkcją ciągłości lub pomiaru oporu | Pozwala wykryć przerwę niewidoczną gołym okiem |
Ciągłość obwodu oznacza, że metalowy element wewnątrz bezpiecznika nie jest przerwany. Sprawny bezpiecznik zwykle wywoła sygnał dźwiękowy miernika albo pokaże opór bliski zeru.
Jak sprawdzić bezpiecznik samochodowy krok po kroku?
Przed wyjęciem bezpiecznika wyłącz zapłon i wszystkie odbiorniki prądu. Nie pracuj przy elementach instalacji elektrycznej, gdy układ jest niepotrzebnie zasilany.
Metoda wizualna
Ta metoda jest najlepszym pierwszym krokiem, gdy bezpiecznik ma przezroczystą obudowę:
- Otwórz skrzynkę i na podstawie instrukcji odszukaj bezpiecznik odpowiadający za niedziałające urządzenie.
- Wyjmij go ostrożnie, najlepiej za pomocą plastikowego chwytaka znajdującego się w skrzynce.
- Obejrzyj metalowy topik widoczny wewnątrz obudowy.
- Jeśli topik jest przerwany albo widać ślady przypalenia, bezpiecznik jest przepalony.
Nie wyciągaj elementu na siłę. Kruche tworzywo może pęknąć, a fragmenty bezpiecznika mogą pozostać w gnieździe. Sam brak widocznego uszkodzenia nie daje pełnej pewności, dlatego przy nieprzezroczystej obudowie lepiej wykonać test miernikiem.
Użycie multimetru
Do szybkiej diagnozy wybierz tryb ciągłości obwodu, oznaczony zwykle symbolem dźwięku. Przed pomiarem możesz zetknąć sondy ze sobą. Prawidłowo działający brzęczyk potwierdzi, że miernik jest ustawiony właściwie.
- Wyjmij bezpiecznik ze skrzynki po wyłączeniu zapłonu.
- Ustaw multimetr na test ciągłości, a jeśli urządzenie go nie ma, wybierz najniższy zakres pomiaru oporu.
- Przyłóż jedną sondę do jednego metalowego styku bezpiecznika, a drugą do drugiego.
- Sygnał dźwiękowy lub odczyt bliski zeru oznacza ciągłość, natomiast brak sygnału i bardzo wysoki odczyt wskazują na przerwany topik.
W niektórych pojazdach można wykonać także pomiar napięcia bez wyjmowania bezpiecznika, przykładając sondy do punktów testowych na jego obudowie. Ten sposób wymaga jednak prawidłowego podłączenia miernika i znajomości układu, dlatego dla początkującego bezpieczniejsze jest sprawdzenie wyjętego elementu.
Co zrobić, gdy bezpiecznik jest przepalony?
Przepalony bezpiecznik wymień na nowy o identycznym amperażu. Wartość znajdziesz na jego obudowie, w schemacie skrzynki albo w instrukcji obsługi. Kolor może ułatwić identyfikację, ale najważniejszy jest oznaczony prąd znamionowy.
Nie wkładaj bezpiecznika o większej wartości i nie zastępuj go drutem ani innym metalowym elementem. Mocniejszy bezpiecznik może nie zadziałać wtedy, gdy instalacja jest przeciążona, co zwiększa ryzyko uszkodzenia przewodów, a nawet pożaru.
Jeżeli nowy element przepali się ponownie, nie wymieniaj go kolejny raz na coraz mocniejszy. Cykliczne przepalanie oznacza, że w danym obwodzie może występować zwarcie, przeciążenie albo uszkodzenie urządzenia. W takiej sytuacji potrzebna jest diagnoza w warsztacie samochodowym lub u elektryka, a samodzielna naprawa instalacji nie jest dobrym rozwiązaniem.
W niektórych autach występują także bezpieczniki wielorazowe, które po zadziałaniu można ponownie uzbroić zgodnie z instrukcją pojazdu. Nie należy jednak zakładać, że każdy element z nieprzezroczystą obudową działa w ten sposób.
Prace przy instalacji elektrycznej wykonuj przy wyłączonym zapłonie. Jeśli usterka powtarza się po wymianie bezpiecznika, skorzystaj z pomocy wykwalifikowanego elektryka samochodowego.
