Jedyną poprawną formą jest „kontrola”. „Kontrol” to błąd językowy. Mówimy więc „kontrola drogowa”, „kontrola lekarska” albo „kontrola dokumentów”.
Kontrola czy kontrol – która forma jest poprawna?
Poprawna forma to „kontrola”. Rzeczownik ma rodzaj żeński, dlatego odmieniamy go na przykład: „bez kontroli”, „przy kontroli”, „na kontrolę”. Forma „kontrol” nie należy do standardowej polszczyzny i nie powinna być używana w wypowiedziach oficjalnych ani codziennych.
Błąd może wynikać z kojarzenia tego słowa z francuskim contrôle albo z podobnymi wyrazami używanymi w innych językach. W języku polskim utrwaliła się jednak forma żeńska, prawdopodobnie pod wpływem niemieckiego die Kontrolle. Dlatego poprawnie powiemy: „czeka mnie kontrola drogowa”, a nie „kontrol drogowa”.
Czym jest kontrola drogowa?
Kontrola drogowa to sformalizowana czynność regulowana przepisami ustawy Prawo o ruchu drogowym. Policjant może sprawdzać nie tylko sposób prowadzenia pojazdu, lecz także dane kierowcy, pojazdu i jego stan techniczny. Osoba uczestnicząca w ruchu ma obowiązek stosować się do poleceń oraz sygnałów funkcjonariusza.
W ramach kontroli policjant może między innymi:
- sprawdzić dokumenty i dane kierującego oraz pojazdu w odpowiednich ewidencjach;
- zażądać badania trzeźwości albo badania na obecność środka działającego podobnie do alkoholu;
- odczytać stan drogomierza, czyli popularnego licznika, oraz poprosić o umożliwienie identyfikacji pojazdu;
- wydać wiążące polecenia dotyczące zachowania kierowcy, używania pojazdu lub dalszego sposobu poruszania się.
Weryfikacja drogomierza może wymagać udostępnienia komory silnika lub innych miejsc w pojeździe, jeśli jest to potrzebne do identyfikacji auta. Zakres czynności zależy od sytuacji, rodzaju pojazdu i podstawy przeprowadzanej kontroli.
Jak zachować się podczas kontroli drogowej?
Po otrzymaniu sygnału do zatrzymania należy zatrzymać pojazd w miejscu wskazanym przez policjanta. Polecenia osoby uprawnionej do kontroli ruchu drogowego mają pierwszeństwo przed sygnałami świetlnymi i znakami drogowymi. W stresującej sytuacji pomaga zapamiętanie kilku podstawowych zasad:
- Zatrzymaj pojazd w wyznaczonym miejscu i nie kontynuuj jazdy bez wyraźnej zgody.
- Trzymaj ręce na kierownicy, aby funkcjonariusz mógł obserwować twoje zachowanie.
- Wyłącz silnik, włącz światła awaryjne lub wykonaj inną czynność, jeśli policjant wyda takie polecenie.
- Nie wysiadaj z samochodu ani nie pozwalaj pasażerom opuszczać pojazdu bez zezwolenia.
- Umożliw identyfikację pojazdu, w tym sprawdzenie drogomierza, gdy funkcjonariusz tego zażąda.
Policjant umundurowany po zatrzymaniu powinien podać stopień, imię i nazwisko oraz przyczynę kontroli. Na żądanie okazuje legitymację służbową. Funkcjonariusz nieumundurowany okazuje ją bez wezwania.
Niezatrzymanie się mimo wyraźnego polecenia może prowadzić do odpowiedzialności prawnej. W szczególnych przypadkach kontynuowanie jazdy pomimo sygnałów dźwiękowych i świetlnych oraz polecenia zatrzymania jest przestępstwem określonym w art. 178b Kodeksu karnego.
Warto więc zapamiętać prostą zasadę: poprawnie mówi się „kontrola drogowa”, a podczas samej kontroli należy spokojnie wykonywać polecenia funkcjonariusza.
