W Polsce nie ma jednej granicy pojemności silnika, od której zawsze potrzebujesz konkretnego prawa jazdy. O wymaganych uprawnieniach decydują przede wszystkim kategoria pojazdu, moc w kW, stosunek mocy do masy własnej oraz wiek kierowcy. Motorower do 50 cm³ wymaga zwykle kategorii AM, motocykl do 125 cm³ mieści się w kategorii A1, a mocniejsze jednoślady mogą wymagać A2 albo A.
Prawo jazdy na motor – najważniejsze limity
Sama pojemność nie wystarcza do ustalenia uprawnień. Przykładowo kategoria A2 nie określa maksymalnej pojemności silnika, lecz ogranicza moc motocykla do 35 kW i stosunek mocy do masy własnej do 0,2 kW/kg. Z kolei przy kategorii A1 obowiązują jednocześnie limity pojemności, mocy i stosunku mocy do masy.
| Kategoria | Minimalny wiek | Maks. pojemność | Maks. moc | Uwagi |
|---|---|---|---|---|
| AM | 14 lat | 50 cm³ | 4 kW dla napędu elektrycznego | Motorower do 45 km/h oraz czterokołowiec lekki |
| A1 | 16 lat | 125 cm³ | 11 kW | Stosunek mocy do masy własnej do 0,1 kW/kg |
| A2 | 18 lat | Brak limitu pojemności | 35 kW | Stosunek mocy do masy własnej do 0,2 kW/kg |
| A | 24 lata albo 20 lat z A2 od co najmniej 2 lat | Brak limitu | Brak limitu | Uprawnia do kierowania każdym motocyklem |
Kategoria AM – motorower do 50 cm³
Prawo jazdy kategorii AM można uzyskać po ukończeniu 14 lat. Uprawnia ono do kierowania motorowerem, którego silnik spalinowy ma pojemność do 50 cm³, a konstrukcyjna prędkość maksymalna nie przekracza 45 km/h. W przypadku napędu elektrycznego limit mocy wynosi 4 kW.
Kategoria AM obejmuje także czterokołowiec lekki, na przykład mały quad, o masie własnej do 350 kg i prędkości maksymalnej do 45 km/h. Uprawnienia AM są również zawarte w kategoriach A1, A2 i A.
Kategoria A1 – motocykl do 125 cm³
Kategoria A1 jest dostępna od 16 lat. Pozwala prowadzić motocykl o pojemności skokowej silnika do 125 cm³, mocy maksymalnie 11 kW oraz stosunku mocy do masy własnej nieprzekraczającym 0,1 kW/kg.
Ważne jest spełnienie wszystkich tych warunków jednocześnie. Motocykl o pojemności 125 cm³, ale z mocą przekraczającą 11 kW, nie będzie pojazdem, którym można kierować na podstawie kategorii A1. Kategoria ta obejmuje także motocykle trójkołowe o mocy do 15 kW oraz pojazdy przypisane do AM.
Kategoria A2 – moc do 35 kW
Prawo jazdy A2 można uzyskać po ukończeniu 18 lat. W tej kategorii najważniejsza jest moc, a nie pojemność silnika. Motocykl musi mieć moc nie większą niż 35 kW, a stosunek mocy do masy własnej nie może przekraczać 0,2 kW/kg.
Motocykl na kategorię A2 nie może być także pojazdem powstałym w wyniku ograniczenia motocykla, którego pierwotna moc przekraczała dwukrotność mocy po modyfikacji. Oznacza to, że nie każdy mocniejszy motocykl można legalnie dostosować do limitów A2. Kategoria obejmuje również motocykle trójkołowe do 15 kW oraz pojazdy kategorii AM.
Kategoria A – motocykle bez ograniczeń
Kategoria A daje pełne uprawnienia do kierowania motocyklami, niezależnie od ich pojemności, mocy i stosunku mocy do masy własnej. Standardowo można ją uzyskać po ukończeniu 24 lat. Wiek ten obniża się do 20 lat, jeśli kierowca posiada kategorię A2 od co najmniej dwóch lat.
Przykładowo motocykl o pojemności 600 cm³ może wymagać kategorii A, jeśli jego moc przekracza limit 35 kW właściwy dla A2. Sama pojemność nie przesądza jednak o wymaganej kategorii, dlatego przed jazdą trzeba sprawdzić dane techniczne konkretnego pojazdu.
Czy na motocykl 125 cm³ wystarczy prawo jazdy kat. B?
Tak, ale tylko po spełnieniu warunków określonych w przepisach. Posiadacz prawa jazdy kategorii B może kierować w Polsce motocyklem odpowiadającym parametrom kategorii A1, jeżeli:
- ma kategorię B od co najmniej 3 lat;
- motocykl ma pojemność skokową silnika do 125 cm³ i moc do 11 kW;
- stosunek mocy do masy własnej motocykla nie przekracza 0,1 kW/kg.
To uprawnienie obowiązuje wyłącznie na terytorium Polski. Sam fakt posiadania prawa jazdy B nie pozwala prowadzić każdego motocykla 125 cm³, ponieważ nadal trzeba sprawdzić moc i stosunek mocy do masy własnej.
Wyjątek dla osób z dawnymi uprawnieniami
Osoby, które ukończyły 18 lat przed 19 stycznia 2013 r., mogą w Polsce kierować motorowerem bez prawa jazdy AM, na podstawie dokumentu tożsamości. Dotyczy to motoroweru spełniającego ustawowe warunki, w szczególności limit pojemności do 50 cm³ i prędkości konstrukcyjnej do 45 km/h. W pozostałych przypadkach potrzebne są właściwe uprawnienia, najczęściej kategoria AM.
